Czy o unijne środki może ubiegać się osoba fizyczna?

Tak. Beneficjentami środków pomocowych Unii Europejskiej mogą być osoby i podmioty prawne, np. jednostki samorządu terytorialnego, prywatni przedsiębiorcy, organizacje pozarządowe, Kościoły, uczelnie wyższe, a także osoby fizyczne posiadające zarejestrowaną działalność gospodarczą. Głównym Programem w ramach, którego o dofinansowanie mogą ubiegać się osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą jest Regionalny Program Operacyjny wdrażany w każdym z województw.

Czy możliwe jest dofinansowanie w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych projektu, którego celem jest rozpoczęcie działalności gospodarczej?

Nie. Regionalne Programy Operacyjne pozwalają tylko na współfinansowanie przedsięwzięć realizowanych przez już zarejestrowane podmioty gospodarcze. Jednakże, środki na rozpoczęcie działalności gospodarczej można pozyskać w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Działanie 6.2 Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości oraz samozatrudnienia.

Co należy rozumieć przez określenie „instytucje otoczenia biznesu”?

Są to instytucje, które oferują przedsiębiorcom pomoc związaną z tworzeniem, prowadzeniem i rozwojem przedsiębiorstwa. Zaliczamy do nich np. stowarzyszenia przedsiębiorców, izby gospodarcze, samorządy przedsiębiorców, centra wspierania przedsiębiorczości, centra i ośrodki transferu technologii, parki naukowo-technologiczne i przemysłowe, ośrodki zapewniające początkującym przedsiębiorcom z sektora MSP pomoc w uruchomieniu i prowadzeniu firmy oferującej produkt lub usługę, która powstała w wyniku wprowadzenia nowej technologii (inkubatory przedsiębiorczości) oraz instytucje sfery badawczo – rozwojowej.

Czy istnieje możliwość finansowania projektu kredytem obrotowym?

Wnioskodawca musi zapewnić środki własne na sfinansowanie projektu inwestycyjnego. W ramach tych środków będzie mógł posiłkować się środkami z kredytu (w tym też obrotowego) lub innymi źródłami, przy czym na etapie składania wniosku wnioskodawca będzie zobowiązany do udokumentowania tych środków.

Jak rozumieć pojęcie "nowe rozwiązanie organizacyjne"?

Innowacja organizacyjna oznacza zastosowanie w przedsiębiorstwie nowej metody organizacji jego działalności biznesowej, nowej organizacji miejsc pracy lub nowej organizacji relacji zewnętrznych. Należy jednak podkreślić, że w ramach przygotowywanych projektów innowacje organizacyjne i marketingowe mogą być dodatkowym elementem projektu wynikającym z wprowadzania nowej technologii, a nie jego głównym przedmiotem.

Co oznacza zasada „n + 3”?

Jedna z reguł zarządzania finansowego publicznymi środkami wspólnotowymi, stanowiąca, że Komisja Europejska anuluje automatycznie część zobowiązania, które nie zostało uregulowane przez płatność zaliczkową lub dla którego KE nie otrzymała wniosku o płatność, do końca trzeciego roku po roku dokonania zobowiązania, lub po terminie późniejszej decyzji KE wymaganej do autoryzowania działania. Oznacza ona, że państwo członkowskie, które do końca roku n+3 złożyło wnioski o płatność, opiewające na kwotę mniejszą niż roczna transza środków alokowanych w roku n, bezpowrotnie traci kwotę różnicy.

Co można uznać za ”nową technologię”?

Za nową technologię można uznać wiedzę technologiczną w postaci wartości niematerialnych i prawnych, w szczególności wyniki badań naukowych i prac rozwojowych, która umożliwia wytwarzanie nowych lub udoskonalonych wyrobów lub usług w przedsiębiorstwie i która nie jest stosowana na świecie dłużej niż 5 lat.

Jak rozumieć pojęcie „społeczeństwo informacyjne”?

Społeczeństwo informacyjne to system społeczeństwa charakterystyczny dla krajów o wysokim stopniu rozwoju technologicznego, gdzie zarządzanie informacją, jej jakość, szybkość przepływu są zasadniczymi czynnikami konkurencyjności zarówno w przemyśle, jak i w usługach, a stopień rozwoju wymaga stosowania nowych technik gromadzenia, przetwarzania, przekazywania i użytkowania informacji.

Czy możliwe jest dofinansowanie ze środków europejskich rozpoczęcia działalności gospodarczej?

Tak. Środki na rozpoczęcie działalności gospodarczej można pozyskać z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, którego komponent regionalny wdrażany jest we wszystkich województwach.

Kiedy podatek VAT może być kosztem kwalifikowalnym?

Podatek VAT może być uznany za kwalifikowalny wyłącznie wtedy, gdy wnioskodawca, zgodnie z obowiązującym ustawodawstwem krajowym, nie posiada prawa do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego lub ubiegania się o zwrot podatku VAT.

Co różni Ekwiwalent Dotacji Brutto (EDB) od Ekwiwalentu Dotacji Netto (EDN) ?

Ekwiwalent Dotacji Brutto (EDB) - należy przez to rozumieć kwotę pomocy, którą otrzymałby beneficjent pomocy lub podmiot ubiegający się o pomoc, gdyby uzyskał pomoc w formie dotacji, bez uwzględnienia opodatkowania podatkiem dochodowym, wyrażoną z dokładnością dwóch miejsc po przecinku.

Ekwiwalent Dotacji Netto (EDN) - należy przez to rozumieć kwotę pomocy, którą otrzymałby beneficjent pomocy lub podmiot ubiegający się o pomoc, gdyby uzyskał pomoc w formie dotacji, uwzględniającą opodatkowanie podatkiem dochodowym, wyrażoną z dokładnością dwóch miejsc po przecinku.

Jak rozumieć partnerstwo publiczno-prywatne?

Partnerstwo, w którym administracja (rządowa i samorządowa) oraz sektor prywatny realizują wspólne przedsięwzięcia infrastrukturalne, dzieląc się zarówno zyskiem jak i ryzykiem oraz odpowiedzialnością za podejmowaną działalność.

Czym się charakteryzuje działalność gospodarcza typu "spin off" i "spin out"?

Działaność, firma typu spin-off jest to nowe przedsiębiorstwo, które powstało w drodze usamodzielnienia się pracownika/pracowników przedsiębiorstwa macierzystego lub innej organizacji (np. laboratorium badawczego, szkoły wyższej), wykorzystującego/ych w tym celu intelektualne zasoby organizacji macierzystej. Firmy spin-off posiadają charakter niezależnych od organizacji macierzystej.

Działalność typu spin-out jest to nowe przedsiębiorstwo, które zostało założone przez pracownika/ów przedsiębiorstwa macierzystego lub innej organizacji (np. laboratorium badawczego, szkoły wyższej), wykorzystując w tym celu intelektualne oraz materialne zasoby organizacji macierzystej. Firmy spin-out są kapitałowo lub operacyjnie powiązane z organizacją macierzystą.

Powiązania operacyjne mogą obejmować m.in. obsługę prawną, w zakresie rachunkowości, jak również w zakresie marketingu i korzystania z kanałów dystrybucji instytucji macierzystej. Tworzenie tego rodzaju przedsiębiorstw w odniesieniu do projektów innowacyjnych jest formą wykorzystania przez organizację macierzystą potencjału przedsiębiorczego zespołu założycielskiego przy jednoczesnym zachowaniu częściowej kontroli nad rozwojem projektu.

Co oznacza podwójne finansowanie?

Podwójne finansowanie oznacza niedozwolone zrefundowanie całkowite lub częściowe danego wydatku dwa razy ze środków publicznych - wspólnotowych lub krajowych.

Podwójnym finansowaniem jest w szczególności: zrefundowanie tego samego wydatku w ramach dwóch różnych projektów współfinansowanych ze środków funduszy strukturalnych lub Funduszu Spójności, np. zrefundowanie kosztów podatku VAT ze środków funduszy strukturalnych lub Funduszu Spójności, a następnie odzyskanie tego podatku ze środków budżetu państwa zgodnie z Ustawą o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. z późniejszymi zmianami, zakupienie środka trwałego z udziałem środków dotacji krajowej, a następnie zrefundowanie kosztów amortyzacji tego środka trwałego w ramach funduszy strukturalnych lub Funduszu Spójności.

Co mogę uznać za wysokie technologie w moim przedsiębiorstwie?

Wysoka technika (high technology, high-tech) to dziedziny wytwarzania i wyroby odznaczające się wysoką naukochłonnością, tzw. wysokim poziomem aktywności B+R. Dziedziny wysokiej techniki charakteryzują się przede wszystkim: wysokim poziomem innowacyjności, krótkim cyklem życiowym wyrobów i procesów i szybką dyfuzją innowacji technologicznych, wzrastającym zapotrzebowaniem na wysoko kwalifikowany personel, dużymi nakładami kapitałowymi, wysokim ryzykiem inwestycyjnym i szybkim „starzeniem się” inwestycji, ścisłą współpracą naukowo-techniczną, w obrębie poszczególnych krajów i na arenie międzynarodowej, pomiędzy przedsiębiorstwami i instytucjami badawczymi (instytutami naukowymi, wyższymi uczelniami itp.) oraz wzmagającą się konkurencją w handlu międzynarodowym.

Jak rozliczyć inwestycję aby otrzymać zwrot poniesionych kosztów?

Inwestycję rozliczamy za pomocą składanych wniosków o płatność do Instytucji Płatniczej programu w ramach, którego otrzymaliśmy dofinansowanie. Wniosek o refundację wydatków/o rozliczenie projektu (wniosek o płatność) składamy w celu refundacji/rozliczenia wydatków faktycznie poniesionych, potwierdzonych za pomocą faktur lub dokumentów księgowych o równoważnej wartości dowodowej i poświadczonych przez Instytucję Płatniczą.

Czy projektowana inwestycja ubiegająca się o wsparcie ze środków europejskich musi mieć charakter „nowej inwestycji”?

Tak każda inwestycja ubiegająca się o dofinansowanie ze środków europejskiego musi mieć charakter „nowej inwestycji”. Poprzez „nową inwestycję” rozumiemy inwestycję w środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne przedsiębiorstwa prowadzącą do:

• utworzeniem nowego przedsiębiorstwa,
• rozbudową istniejącego przedsiębiorstwa,
• dywersyfikacją produkcji przedsiębiorstwa poprzez wprowadzenie nowych dodatkowych produktów lub
• zasadniczą zmianą dotyczącą procesu produkcyjnego w istniejącym przedsiębiorstwie.

Co oznacza skrót OOŚ?

Skrót OOŚ rozumiemy jako Ocenę Oddziaływania na Środowisko. OOŚ to badanie polegające na określeniu, opisie i ocenie bezpośrednich i pośrednich skutków danego przedsięwzięcia dla: człowieka oraz komponentów środowiska przyrodniczego (fauny, flory, wód, gleb, powietrza, klimatu, krajobrazu), oddziaływania między tymi elementami. Ocena wpływu na środowisko powinna być wykonana zgodnie z prawem polskim i odpowiednimi dyrektywami UE, dotyczącymi ochrony środowiska.

Co to jest fiszka projektowa/aplikacja?

Fiszka projektowa/aplikacja to standardowy formularz składany przez beneficjenta w celu uzyskania wsparcia ze środków pomocowych. Zakres informacji zawartych we fiszce projektowej/aplikacji obejmuje: informacje o instytucji zgłaszającej projekt, informacje na temat projektu, charakterystykę działań podejmowanych podczas realizacji projektu, planowane rezultaty i wydatki, wymagane dokumenty w formie załączników.

Czy efektem realizacji mojego projektu będzie wdrożenie w przedsiębiorstwie innowacji produktowej?

Innowacja produktowa - jest to wprowadzenie w przedsiębiorstwie dobra lub usługi, która jest nowa bądź znacząco ulepszona. Obejmuje ona znaczące ulepszenia parametrów technicznych, komponentów i materiałów oraz funkcjonalności.

Innowacja produktowa nie obejmuje:

• zmian drugorzędnych,
• rutynowych ulepszeń,
• regularnych sezonowych zmian (np. takich jak dla linii odzieży),
• przystosowywania dla pojedynczych klientów, które nie zawiera znacząco różnych cech w porównaniu do produktów wyprodukowanych dla innych klientów,
• zmian, które nie zmieniają funkcji, sposobu użycia lub parametrów technicznych dobra albo usługi,
• prostej odsprzedaży nowych dóbr i usługi nabytych od innych firm.

Czy efektem realizacji mojego projektu będzie wdrożenie w przedsiębiorstwie innowacji procesowej?

Innowacja procesowa - jest to wprowadzenie w przedsiębiorstwie procesu nowego albo znacząco ulepszającego produkcję lub metodę dystrybucji. Obejmuje znaczące zmiany w technikach, wyposażeniu i oprogramowaniu.

Innowacje procesowe nie obejmują:

• zmian drugorzędnych,
• wzrostu zdolności produkcyjnych albo usługowych uzyskanego dzięki dodaniu procesów produkcji albo systemów logistycznych, które są bardzo podobne do obecnie stosowanych.

Czy efektem realizacji mojego projektu będzie wdrożenie w przedsiębiorstwie innowacji organizacyjnej?

Innowacja organizacyjna - jest to wprowadzenie w przedsiębiorstwie nowej metody organizacji w biznesowych praktykach firmy, organizacji miejsca pracy albo relacjach zewnętrznych.

Innowacje organizacyjne nie obejmują:

• zmiany w praktykach biznesu, organizacji miejsca pracy albo zewnętrznych relacjach, które są oparte na metodach już stosowanych przez firmę,
• zmian w strategii zarządzania, chyba, że towarzyszy im wprowadzenie nowej metody organizacyjnej,
• połączenia i nabywania innych firm.

Kiedy projekt inwestycyjny można uznać za projekt „duży”?

Projekt można uznać za inwestycję „dużą”, w przypadku kiedy całkowity koszt realizacji przedsięwzięcia przekracza kwotę 25 mln EUR w przypadku projektów z zakresu środowiska naturalnego oraz 50 mln EUR w przypadku innych dziedzin.

Co to jest inkubator przedsiębiorczości?

Inkubator przedsiębiorczości to forma zorganizowanego kompleksu gospodarczego, z obiektem – budynkiem lub kompleksem budynków – wspomagającego rozwój nowo powstałych firm. Wsparcie ze strony inkubatora obejmować może pomoc finansową (w tym niższe od rynkowych ceny wynajmu pomieszczeń), usługi z zakresu marketingu, obsługę prawną, organizacyjną, itp...

Co różni koszty bezpośrednie od kosztów pośrednich powstałych w ramach projektu?

Koszty bezpośrednie to koszty, które odnoszą się wprost do danego produktu. Są to:

• koszty materiałów bezpośrednich,
• koszty paliw i energii,
• koszty płac bezpośrednich wraz z narzutami,
• oraz inne koszty, związane z przygotowaniem niezbędnych narzędzi, koniecznością skorzystania z usług obcych itp.

Koszty pośrednie to koszty, które nie mogą zostać bezpośrednio przyporządkowane do konkretnego produktu lub usługi. Do kategorii kosztów ogólnych należą m. in. opłaty czynszowe, koszty administracyjne, opłaty za energię, ogrzewanie.

Co to jest klaster?

Klaster to grupa podmiotów działających na rzecz rozwoju gospodarczego lub innowacyjności, wykonujących działalność gospodarczą, konkurujących i współpracujących w tych samych lub pokrewnych branżach (koncentracja sektorowa) oraz powiązanych siecią formalnych i nieformalnych relacji.

Co wchodzi w skład wartości niematerialnych i prawnych? Czy są to wydatki kwalifikowane?

Tak. Wartości niematerialne i prawne są wydatkiem kwalifikowanym. Wartości niematerialne i prawne to nabyte nadające się do gospodarczego wykorzystania w dniu przyjęcia do używania:

• autorskie lub pokrewne prawa majątkowe,
• licencje,
• prawa do: wynalazków, patentów, znaków towarowych, wzorów użytkowych, wzorów zdobniczych,
• wartość stanowiąca równowartość uzyskanych informacji związanych z wiedzą w dziedzinie przemysłowej, handlowej, naukowej lub organizacyjnej (know-how), o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez jednostkę na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane przez niego do używania na podstawie umowy licencyjnej (sublicencji), umowy najmu, dzierżawy lub umowy leasingu.
  

Co to jest oznakowanie projektu?

Każdy, kto wdraża projekt (np. rozbudowuje przedsiębiorstwo, kupuje nową maszynę), ma obowiązek zadbać, by odbiorcy jego działań wiedzieli, że projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej. Powinno to być też widoczne dla wszystkich innych osób, które stykają się z projektem. Dlatego projekt musi być odpowiednio „oznaczony”. Zależnie od rodzaju projektu oznaczenie może przyjąć różne formy, na przykład:

• Logo danego funduszu na maszynach, urządzeniach zakupionych w ramach projektu;
• Informacja o wkładzie UE we wszelkich publikacjach, fakturach, umowach z kontrahentami związanych z projektem;
• Tablica lub plakietka pamiątkowa na budynku firmy;
• Naklejka na urządzeniu zakupionym w ramach projektu;
• Plakaty informujące o wynikach projektu.

Więcej na ten temat promocji projektów współfinansowanych w ramach funduszy strukturalnych na stronie - http://www.funduszestrukturalne.gov.pl/Promocja/

Co różni projekty „miękkie” od projektów „twardych”?

Projekty miękkie - projekty nieinwestycyjne, zazwyczaj niewielkie, obejmujące takie przedsięwzięcia jak szkolenia, stypendia, współpracę partnerską, imprezy kulturalne i edukacyjne, ukierunkowane głównie na rozwój zasobów ludzkich, integrację społeczną i zmniejszenie bezrobocia.

Projekt twarde - projekty o charakterze inwestycyjnym, np. budowa, modernizacja i rewitalizacja magazynów, zakup urządzeń i maszyn, przedsięwzięcia związane z prowadzeniem i wdrożeniem wyników badań naukowych w przedsiębiorstwach.

Czy muszę realizować polityki horyzontalne UE?

Do polityk horyzontalnych Unii Europejskiej w szczególności należy zaliczyć:

• politykę  równych szans,
• politykę ochrony środowiska,
• politykę społeczeństwa informacyjnego.

We wniosku o dofinansowanie przedsiębiorca musi wskazać czy realizowany przez niego projekt jest zgodny z wyżej wymienionymi politykami i w jakim stopniu realizacja projektu będzie na nie wpływać (w skali: negatywny/neutralny/pozytywny). Przedsiębiorca powinien również w kilku zdaniach uzasadnić swoją odpowiedź.  

Czym jest pomoc de minimis?

Pomoc de minimis to wielkość pomocy ze strony państwa, która nie wymaga jej wcześniejszego notyfikowania do Komisji Europejskiej. Pułap pomocy de minimis dla wszystkich przedsiębiorstw z wyłączeniem firm z sektora transportowego wynosi 200 000 EUR w dowolnie ustalonym okresie 3 lat budżetowych. Osobno, dla przedsiębiorstw z sektora transportowego, pułap pomocy de minimis wynosi 100 000 EUR.
Zasady udzielania pomocy de minimis reguluje Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 2 października 2007r. w sprawie udzielania pomocy de minimis w ramach regionalnych programów operacyjnych.

Czy mogę uzyskać dofinansowanie na zakup środków transportu?

Tak. Można uzyskać dotację na zakup środków transportu pod warunkiem, że świadczenie usług transportowych nie jest głównym przedmiotem działalności gospodarczej przedsiębiorcy. Równocześnie w przypadku przedsiębiorcy, dla którego świadczenie usług transportowych nie jest głównym przedmiotem działalności gospodarczej wydatki na zakup lub leasing środków kosztów transportu mogą być uznane za kwalifikujące się do wsparcia jedynie wówczas, gdy stanowią niezbędny element projektu i jednocześnie przedsiębiorca zobowiąże się wykorzystywać środki transportu zgodnie z celami projektu, przedstawiając wiarygodną metodę weryfikacji takiego wykorzystania.

Czy mogę ubiegać się o dofinansowanie z dwóch różnych programów równocześnie?

Tak. Przedsiębiorca może ubiegać się o wsparcie z dwóch lub więcej Programów, ale tylko w przypadku gdy wsparcie to dotyczy różnych projektów. Liczba projektów zgłaszanych przez jednego przedsiębiorcę w ramach Programów wdrażanych w Polsce w latach 2007 – 2013, nie została w żaden sposób ograniczona.

Jakim jestem przedsiębiorcą (mikro, małym czy średnim)?

Za średnie przedsiębiorstwo uznaje się przedsiębiorstwo, które:

• zatrudnia mniej niż 250 pracowników oraz
• jego roczny obrót nie przekracza 50 milionów euro lub całkowity bilans roczny nie przekracza 43 milionów euro.

Za małe przedsiębiorstwo uznaje się przedsiębiorstwo, które:

• zatrudnia mniej niż 50 pracowników oraz
• jego roczny obrót nie przekracza 10 milionów euro lub całkowity bilans roczny nie przekracza 10 milionów euro.

Za mikroprzedsiębiorstwo uznaje się przedsiębiorstwo, które:

• zatrudnia mniej niż 10 pracowników oraz
• jego roczny obrót nie przekracza 2 milionów euro lub całkowity bilans roczny nie przekracza 2 milionów euro.
  

Co to jest cel Konwergencja?

To jedno z podstawowych pojęć z zakresu polityki spójności UE. Cel ten wiąże się ze wspieraniem wzrostu i tworzenia nowych miejsc pracy w regionach najbiedniejszych (o PKB na głowę mieszkańca poniżej 75% średniej dla UE oraz w regionach tzw. efektu statystycznego). Na cel Konwergencja przeznaczono ponad 81% całości środków na politykę spójności. Polska objęta jest tym celem w całości, stad otrzymała tak duży budżet na lata 2007-2013.

Są jeszcze dwa inne cele:

• Konkurencyjność regionalna i zatrudnienie - wspiera zmiany strukturalne w regionach nie kwalifikujących się do celu Konwergencja oraz zmiany na rynku pracy. Środki przeznaczone na cel Konkurencyjność regionalna i zatrudnienie wyniosą blisko 16% całości środków polityki spójności.
• Europejska współpraca terytorialna - wspiera terytorialną konkurencyjność oraz promuje harmonijny i zrównoważony rozwój terytorium UE w ramach trzech komponentów: transgranicznego, transnarodowego oraz międzyregionalnego (jest to kontynuacja Inicjatywy Wspólnotowej INTERREG). Na ten cel przeznaczono ok. 2,5% środków polityki spójności. Beneficjentami będą także zewnętrzne regiony graniczne UE.

Czy jestem przedsiębiorstwem niezależnym, partnerskim czy związanym?

Przedsiębiorstwa związane to przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym z poniższych związków:

• przedsiębiorstwo posiada większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie; lub
• przedsiębiorstwo posiada prawo do powoływania lub odwoływania większości członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innego przedsiębiorstwa; lub
• przedsiębiorstwo posiada dominujący wpływ na działalność innego przedsiębiorstwa lub;
• przedsiębiorstwo kontroluje większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie.

Przedsiębiorstwa partnerskie to przedsiębiorstwa, które nie są przedsiębiorstwami związanymi i które pozostają w następującym wzajemnym związku:

• przedsiębiorstwo posiada samodzielnie lub wspólnie z jednym lub kilkoma przedsiębiorstwami związanymi, 25% lub więcej kapitału lub praw głosu w drugim przedsiębiorstwie.

Przedsiębiorstwo niezależne (samodzielne) to przedsiębiorstwo, które nie ma żadnych przedsiębiorstw partnerskich ani związanych.

Do którego Urzędu Marszałkowskiego złożyć wniosek o dofinansowanie?

Wniosek o dofinansowanie inwestycji, należy złożyć do Urzędu Marszałkowskiego województwa na terenie, którego realizowane będzie planowane przedsięwzięcie. Miejsce rejestracji firmy w tym przypadku jest sprawą drugorzędną.

Od kiedy poniesione koszty można uznać za kwalifikowane?

Kwalifikowalność wydatków, wynikających z rozpoczęcia prac związanych z realizacją inwestycji, rozpo-czyna się po złożeniu przez Beneficjenta wniosku o dofinansowanie projektu i uzyskaniu od Instytucji Zarządzającej pisemnego potwierdzenia, że projekt wstępnie kwalifikuje się do objęcia pomocą. Rozpoczęcie prac oznacza podjęcie prac budowlanych lub pierwszego prawnie wiążącego zobowiązania do zamówienia ruchomych środków trwałych. Dokonanie wydatków związanych z przygotowaniem i opracowaniem dokumentacji projektowej (dokumentacja techniczna, biznes plan itp.) nie traktuje się jako rozpoczęcie prac.

Co to jest cross-financing (finansowanie krzyżowe)?

Zasada mająca na celu ułatwienie wdrażania jedno funduszowych programów operacyjnych, polegająca na finansowaniu działań, które należą do obszaru interwencji innego funduszu strukturalnego. Zasada ta stosuje się jedynie do działań, które są zarówno niezbędne dla pomyślnej realizacji projektu lub grupy projektów jak i bezpośrednio powiązane z projektem lub grupą projektów.
Przykładowo: projekt finansowany przez Europejski Fundusz Społeczny, ale zawierający elementy normalnie finansowane z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, będzie rozliczany trochę tak, jakby były to dwa projekty: część EFS zgodnie z zasadami EFS, a część EFRR według zasad EFRR, mimo, że środki w całości będą pochodziły z funduszu społecznego.
Udział środków możliwych do objęcia zasadą jest ograniczona do 10% kosztów kwalifikowanych.

Co to jest pomoc publiczna?

Jest to pomoc państwa polegająca na dofinansowaniu projektów, przedsięwzięć, inwestycji, które wpływają na sytuację na wolnym rynku. Państwo udzielając pomocy, wpływa na naruszenie zasad wolnej konkurencji, ponieważ nie pomaga wszystkim podmiotom w takim samym stopniu. Otrzymujący tę pomoc jest więc w uprzywilejowanej sytuacji. Dlatego też beneficjenci programów operacyjnych finansowanych ze środków unijnych, realizujący projekty, które w jakichś sposób będą wpływały na sytuację na wolnym rynku, będą otrzymywali niższe dofinansowanie niezależnie od swojego statusu prawnego.

Czy koszt podatku VAT jest kosztem kwalifikowanym?

Jeżeli wnioskodawca nie może w żaden sposób odzyskać poniesionego kosztu podatku VAT, ma prawo uznać go za koszt kwalifikowany projektu (czyli podlegający wsparciu). W takiej sytuacji wnioskodawca dołącza do wniosku „Oświadczenie o kwalifikowalności VAT”. Jeżeli wnioskodawca może odzyskać podatek VAT, koszt podatku VAT wynikający z realizacji projektu należy uwzględnić we wniosku jako wydatek niekwalifikowany (nie podlegający dofinansowaniu).

Co to jest dotacja?

Dotacja to bezzwrotna pomoc finansowa. Uzupełnia środki własne, ale ich nie zastępuje. Zazwyczaj jest to refundacja kosztów, które beneficjent poniósł. Oznacza to, że na realizację projektów, które otrzymały dotację np. z funduszy strukturalnych, należy najpierw wyłożyć 100% środków z własnej kieszeni. Dopiero później beneficjent otrzymuje zwrot określonej części kosztów – w nowych programach będzie to zwykle od 25% do 70%. W niektórych programach możliwe jest zaliczkowe otrzymanie części dotacji.

Jak ubiegać się o dotację?

Aby ułatwić przygotowania do pozyskania dotacji, przedstawiamy 10 uniwersalnych zasad, które zaproponowali doradcy Martens International Consulting w książce „Making it happen, BT's guide to unlocking EU funding”:

1. Dowiedz się, jakie programy pasują do Twojej branży. Przygotuj się do działania, zanim zostaną ogłoszone szczegóły programu.
2. Sprawdź kryteria przyznawania funduszy i upewnij się, że je rozumiesz i że jesteś w stanie je spełnić. Nie warto tracić czasu i sił na coś, co nie pasuje do Twojej firmy.
3. Zorientuj się, czy konieczne jest współfinansowanie ze środków własnych. Jeżeli tak, to zgromadź w porę odpowiednią sumę.
4. Prowadź poszukiwania partnerów z innych krajów europejskich i nawiąż z nimi kontakt. Będziesz mógł uruchomić tę znajomość, gdy będzie to konieczne. Oceń krytycznie partnerów pod względem ich gotowości do współpracy i wytrwałości. Ich zaangażowanie będzie konieczne przez długi czas.
5. Bądź skrupulatny przy dopełnianiu formalności i przekaż wszystkie informacje, o które jesteś proszony. W wątpliwych sprawach zwróć się do odpowiedniej instancji w UE. Nie przekraczaj terminów. Minuta spóźnienia może być powodem odrzucenia wniosku.
6. Jak najstaranniej przygotuj swoją propozycję. Podkreśl swoje poprzednie doświadczenie i wiedzę, a jeżeli wymagany jest CV, dostosuj go do wymagań planowanego projektu. Jeżeli podanie trzeba wypełnić na wskazanym formularzu, to wpisz tylko wymagane informacje.
7. Śledź zmiany w interesujących cię politykach UE, abyś mógł je uwzględnić w swoich propozycjach i wnioskach.
8. Rozmawiaj z instytucjami Unii Europejskiej. Komisja Europejska przychylnie ocenia wstępne, nieformalne propozycje. Bądź jednak dyskretny. Gdy ukaże się ogłoszenie w sprawie przetargu czy konkursu projektów, kontakty powinny się ograniczyć do formy pisemnej.
9. Uruchom system opracowywania dobrych propozycji i podejdź do sprawy profesjonalnie, jeżeli chcesz, aby fundusze europejskie wzmocniły Twój biznes. Będzie to wymagać np. organizacji baz danych ekspertów i partnerów. Musisz też mieć pod ręką dane finansowe i inne dokumenty.
10. Odotacje nie staraj się tylko dla pieniędzy - fundusze europejskie powinny wspomagać twoją główną działalność i strategię, niż być tylko celem samym w sobie.

Czy jesteś innowacyjny?

Zanim odpowiesz sobie na pytanie, czy Twoja firma jest innowacyjna, wyjaśnijmy podstawowe pojęcia:

Innowacyjność firm (lub innych podmiotów) określana jest jako zdolność i motywacja do poszukiwania i komercyjnego wykorzystywania jakichkolwiek wyników badań naukowych, nowych koncepcji, pomysłów i wynalazków, prowadzących do wzrostu pozycji konkurencyjnej firmy. Prawdopodobnie karierę zrobi bardziej ogólna definicja tego terminu: innowacyjność to umiejętność wdrażania nowych pomysłów i wyników badań do praktyki.

Innowacje to przejawy innowacyjności. Traktuje się jako ciągłe zmiany, obejmujące z jednej strony proste modyfikacje istniejących produktów, procesów i praktyk (które mogą być nowe dla firmy, ale niekoniecznie dla przemysłu), z drugiej zaś powstawanie zupełnie nowych produktów i procesów (które są nowe tak dla przemysłu, jak i dla firmy).

Potencjał innowacyjny należy oceniać zarówno pod kątem możliwości twórczych kadry, jak i możliwości finansowych przedsiębiorstwa. Jedno i drugie jest z sobą powiązane. Jedno i drugie można wzmocnić poprzez ożywione kontakty z placówkami badawczo-rozwojowymi, a także umiejętne korzystanie z programów wspierających innowacje.

Przejrzyj więc ostatnie przedsięwzięcia w swojej firmie, i zastanów się, czy wnosiły one coś nowego, nie tylko w Twojej firmie, ale też na poziomie regionu, kraju, a może i na poziomie międzynarodowym. Pamiętaj, że w ramach PO Innowacyjna Gospodarka na wsparcie będą mogły liczyć tylko wysoko innowacyjne przedsięwzięcia, co najmniej na poziomie kraju.

Kiedy dotacja wpłynie na konto?

Uzbrój się w cierpliwość. W wypadku dużych dotacji od złożenia wniosku do podjęcia decyzji o dofinansowaniu może upłynąć kilka miesięcy, a nawet rok. Orientacyjne terminy podawane są w komunikatach, w których ogłaszane są konkursy na projekty, i w podręcznikach do poszczególnych programów (praktyka jednak zwykle odbiega od tych założeń). W wielu programach, np. w eContent, jeszcze po otrzymaniu pozytywnej decyzji o przyznaniu dotacji, prowadzone są dalsze negocjacje dotyczące jej wysokości.

Rzadko otrzymuje się całą kwotę z góry. Dotacja wypłacana może być w ratach. Wypłata ostatniej transzy zwykle następuje po ostatecznym rozliczeniu projektu. Generalnie dotację otrzymuje się w formie refundacji, czyli beneficjent najpierw sam musi sfinansować projekt (może się posiłkować kredytami), a potem go rozliczyć. Jeśli instytucja zarządzająca programem jest przekonana, że projekt został prawidłowo przeprowadzony i sfinansowany, podejmuje decyzję o wypłacie dotacji.

Co zrobić, by nie stracić przyznanej dotacji?

Dotacji udzielanych z funduszy europejskich w ramach programów pomocowych nikomu nie trzeba zwracać. Chyba że nie przestrzega się warunków umowy zawartej z instytucją zarządzającą danym programem. Jeśli na przykład we wniosku o dotację i w biznesplanie przedsięwzięcia beneficjent zobowiązał się do utworzenia i utrzymania przez pięć lat sześciu nowych miejsc pracy, to nie może ich zlikwidować. Jeśli to zrobi, to za każde zlikwidowane miejsce pracy, będzie musiał zwrócić określoną część dotacji. Oczywiście w uzasadnionych okolicznościach może zwolnić konkretnego pracownika, ale na jego stanowisko musi kogoś zatrudnić.

Beneficjent podejmuje zobowiązania, zanim otrzyma pieniądze z unijnego programu. Określa harmonogram i rodzaj działań, które zamierza przeprowadzić w ramach projektu współfinansowanego z dotacji. Jeśli działania te zaakceptuje agencja zarządzająca programem, zapada decyzja o przyznaniu dotacji. Nie jest to jednak równoznaczne z jej wypłatą. W wielu programach dotację otrzymuje się dopiero po zrealizowaniu i rozliczeniu projektu. Jeśli działania nie zostały przeprowadzone zgodnie z planem lub beneficjent przeprowadził inne działania, niż zamierzał, to może być kłopot z rozliczeniem przedsięwzięcia. W takiej sytuacji trzeba się liczyć z odmową wypłaty dotacji.

Należy się więc wczytywać w wytyczne do programów (często to, co najważniejsze, napisano drobnym drukiem w przypisach) i - mimo że miejscami obfitują w urzędniczą nowomowę - traktować je jak Biblię. Drobne odstępstwo może zostać ukarane odmową wypłaty dotacji.

Czy muszę zapłacić podatek od dotacji?

Nie, ale... Dochody uzyskane w ramach pomocy zagranicznej są zwolnione z podatku. Ten przepis ordynacji podatkowej obejmuje również dotacje ze środków UE. Równocześnie wydatki poniesione na tę część realizacji projektu, która  była współfinansowana przez UE, nie są wliczane do kosztów uzyskania przychodu. Jednakże praktyka obfituje w przykłady, które przeczą temu zapisowi. Izby skarbowe, zwłaszcza w wypadku zaliczek dla projektów realizowanych w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, podają niekorzystną interpretację przepisu art. 17 ust 1 pkt 23 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych i nakazują płacenie podatku od zaliczkowanej dotacji. W tej sprawie wielu beneficjentów zaskarżyło decyzje izb skarbowych przed sądami administracyjnymi. Spotyka się również niekorzystne orzeczenia dotyczące dotacji pochodzących z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Zapobiegliwym radzimy więc, aby przed rozliczeniem podatków w okresie obejmującym przepływy finansowe związane z projektem zwracali się o wykładnię do urzędów skarbowych.

Czy miejsce realizacji projektu może decydować o wysokości dotacji?

Najczęściej zakres i wysokość dotacji ściśle zależą od miejsca, w którym zlokalizowana jest Twoja firma, organizacja pozarządowa czy gmina. Najwięcej pieniędzy z budżetu Unii Europejskiej skierowanych jest do regionów zacofanych i objętym wysokim bezrobociem, zwłaszcza strukturalnym. Od 1 stycznia 2007 r. funkcjonuje nowa mapa pomocy regionalnej. Pokazuje, jaki poziom wsparcia może otrzymać projekt w zależności od miejsca jego realizacji i wielkości firmy, która go realizuje. 

Pułapy pomocy w poszczególnych regionach Polski:

Próg ten dla mikro- i małych przedsiębiorstw wzrasta w każdym województwie o 20%, a dla średnich przedsiębiorstw o 10%.

Jak sfinansować projekt?

Każdy projektodawca musi mieć środki na realizację inwestycji. UE zwraca bowiem tylko część poniesionych kosztów. Przydatny może być więc kredyt bankowy. W minionych latach był on nawet warunkiem uzyskania dotacji. Teraz, choć nie jest to obowiązkowe, uzyskanie kredytu może ułatwić nie tylko sfinansowanie projektu, ale także pomóc przejść przez procedurę oceny wniosku o dotację.