Komentarz eksperta

SZANSA NA ZYSKI NIEZALEŻNE OD KONIUNKTURY?

Komentarz Przemysława Gołębiewskiego, kierownika Zespołu Produktów Oszczędnościowo – Inwestycyjnych w Fortis Banku

Zgodnie z raportem „Struktura oszczędności gospodarstw domowych – sierpień 2007” firmy Analizy Online przez pierwsze pół 2007 roku oszczędności Polaków wzrosły o 15,4% do poziomu blisko 680 mld zł. To spora suma, którą Polacy zainwestowali w przeróżne instrumenty poszukując możliwości pomnożenia swoich oszczędności lub choćby – ochrony ich wartości. Prym wśród inwestycji wiodły oczywiście te związane z rynkiem akcji, które oferowały spory potencjał zysku obarczony równie ogromnym (i realnym, jak się niedawno okazało) ryzykiem. W miarę wzrostu świadomości inwestorów oraz niepokoju na rynku coraz większą popularność zyskują u nas produkty strukturyzowane, które chronią kapitał i dają zyski większe niż na lokacie, a często porównywalne z agresywnym funduszem akcyjnym. Według analiz „Gazety Prawnej” w produkty z ochroną kapitału Polacy zainwestowali już 10 mld zł.

Produkty strukturyzowane mogą występować pod różnymi postaciami – od lokat inwestycyjnych, przez fundusze i polisy, aż po obligacje. Wszystkie mają jedną cechę wspólną: mogą przynieść zyski również w czasie dekoniunktury – czego nie zapewnią nam tradycyjne inwestycje. Dodatkowo, dzięki zastosowaniu w ich konstrukcji opcji zamiast tradycyjnych inwestycji w akcje, można je wykorzystywać do inwestowania w złotych na zagranicznych rynkach (nie tylko akcyjnych) bez dodatkowego ryzyka walutowego. Dzięki temu są dobrym uzupełnieniem portfela – zwiększają jego dywersyfikację i podatność na straty.

Mentalność polskich inwestorów nakłada jednak na te produkty pewne ograniczenia. Klienci oczekują, że inwestycje będą krótkoterminowe – horyzont inwestycyjny powyżej pięciu lat rzadko bywa akceptowany (na świecie najczęściej przekracza osiem). Dodatkowo, jak pokazują analizy rynku blisko 90% klientów w Polsce oczekuje pełnej ochrony kapitału, podczas gdy na świecie takie oczekiwania ma jedynie 40% inwestorów. Zarówno krótki horyzont inwestycyjny i oczekiwanie pełnej ochrony kapitału istotnie wpływają na konstrukcję produktu, która określa możliwy do osiągnięcia zysk. Przy produktach o dłuższym horyzoncie inwestycyjnym i/lub mniejszej – tzw. miękkiej ochronie kapitału, na przykład na poziomie 90% – można tworzyć ciekawsze i bardziej zaawansowane konstrukcje, lepiej wykorzystujące potencjał produktów strukturyzowanych

Struktury to swoiste naczynie połączone, w którym czas trwania produktu, poziomy zysku i ochrony kapitału są powiązane silnymi zależnościami. Przykładowo, jeżeli zainwestujemy 100 zł w produkt strukturyzowany na dwa lata oczekując 100% ochrony kapitału, to na część lokacyjną przeznaczone zostanie z tych 100 zł aż 90 zł. Te 90 zł musi być na tyle bezpiecznie ulokowane, aby za dwa lata zmienić swoją wartość na początkowo zainwestowane 100 zł (zakładając przyrost o 5 zł co roku). Wówczas na część opcyjną, która przekłada się na potencjał zysku pozostaje jedynie maksimum 10 zł. Jeżeli wydłużymy produkt o rok lub zmniejszymy ochronę do 95%; do wydania będzie już o połowę więcej, czyli 15 zł, dzięki czemu opcja będzie mogła być korzystniejsza. Warto o tych zależnościach pamiętać wybierając inwestycję, bo choć roczny produkt z potencjałem zysku 50% i 100% ochroną kapitału wygląda atrakcyjnie, to prawdopodobnie poza zwrotem kapitału nie przyniesie nam niewiele więcej.